EcoVadis Kapsamı, Metodolojisi ve ESG Derecelendirme Ekosistemindeki Yeri

EcoVadis nedir?

EcoVadis, şirketlerin çevresel, sosyal ve etik performanslarını değerlendiren küresel bir sürdürülebilirlik derecelendirme platformudur. 2007 yılında kurulmuş olan ve merkezi Paris’te bulunan EcoVadis, günümüzde 180 ülkede 220’den fazla sektörde faaliyet gösteren 150.000’den fazla şirketin sürdürülebilirlik performansını puanlamıştır. Platform özellikle tedarik zinciri odaklıdır, dünya çapında 1200’den fazla büyük alıcı firma, tedarikçi sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek için EcoVadis’i kullanmaktadır.

EcoVadis, şirketlerin finansal olmayan (ESG) konulardaki uygulamalarını çevrimiçi bir anket ve kanıt belgelendirme süreciyle analiz ederek 0’dan 100’e kadar bir puan verir ve buna göre Bronz, Gümüş, Altın veya Platin seviye madalya ile derecelendirir. Derecelendirme sayesinde şirketler, kurumsal sosyal sorumluluk performanslarını objektif bir ölçümle görme ve paydaşlarına sergileme imkânı bulur.

Hangi konuları ve kriterleri kapsar?

EcoVadis değerlendirmesi, 21 sürdürülebilirlik kriterini kapsayan dört ana temaya odaklanır: Çevre, İşçi ve İnsan Hakları, Etik ve Sürdürülebilir Tedarik. Değerlendirme, bu temalar altında karbon emisyonlarından atık yönetimine, çalışan koşullarından çeşitlilik ve kapsayıcılığa, yolsuzlukla mücadeleden veri güvenliğine ve tedarik zincirinde sürdürülebilirlik standartlarına kadar pek çok konuyu içerir.

Her tema için ilgili kriterler, uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına dayanmaktadır; EcoVadis, kriter setini BM Küresel İlkeler Sözleşmesi, ISO 26000 (Sosyal Sorumluluk Yönetim Sistemi), GRI gibi önemli çerçevelerle uyumlu olacak şekilde oluşturmuştur. Şirketin faaliyet gösterdiği sektör, büyüklük ve operasyon ülkeleri gibi etmenler de göz önünde bulundurularak değerlendirme anketindeki kriterler şirket özelinde özelleştirilir.

Değerlendirme metodolojisinde kullanılan P‑A‑R sistemi nedir?

EcoVadis, değerlendirme metodolojisinde “P-A-R” (Policies-Actions-Results) kısaltmasıyla anılan üç temel yönetim sütununu esas alır. Bu kısaltma, Politikalar, Uygulamalar ve Sonuçlar kavramlarını temsil eder. Politikalar, şirketin sürdürülebilirlik ile ilgili yazılı ilke, politika ve taahhütlerini ifade eder. Uygulamalar, bu politikaları hayata geçirmek için alınan somut önlemleri, uygulamaları ve yönetim sistemlerini (örneğin eğitim programları, sertifikasyonlar, denetimler) kapsar. Sonuçlar ise sürdürülebilirlik performansına dair ölçülebilir çıktıları ve fiili ilerlemeyi ifade eder, şirketin kilit performans göstergeleri, kamuya raporladığı veriler ve hedeflerde kaydettiği ilerleme değerlendirilir.

EcoVadis analistleri, şirketlerin sunduğu kanıtları bu üç boyutta incelerken yedi adet yönetim göstergesine göre puanlama yapar. Bu göstergeler; şirketin ilgili konularda yazılı politika ve taahhütlere sahip olup olmadığı, uluslararası ilke ve girişimlere verdiği gönüllü onaylar, bu politikaları hayata geçirmek amacıyla uygulanan somut önlemler ve aksiyonlar, üçüncü taraflarca doğrulanmış yönetim sistemi sertifikalarının varlığı, söz konusu politika ve uygulamaların şirketin tüm operasyonel alanlarına ve iştiraklerine yaygınlığı, performansın nicel göstergelerle izlenmesi ve raporlanması ile harici paydaşlardan gelen geri bildirimlerin EcoVadis’in “360° Watch” mekanizması kapsamında değerlendirilmesi unsurlarını kapsar.

P-A-R yaklaşımı, bir şirketin taahhütleri hayata geçirme kapasitesini ve elde ettiği somut sonuçları birlikte ele alarak daha dengeli bir değerlendirme yapılmasını sağlar.

Puanlandırma sistematiği nasıl işler?

EcoVadis’te her bir sürdürülebilirlik teması (Çevre, Çalışan ve İnsan Hakları, Etik, Sürdürülebilir Tedarik) ayrı ayrı puanlandırılır ve 0–100 arası bir tema skoru elde edilir. Bu temaların toplam puana etkisi şirketin sektörüne ve faaliyet risk profiline göre değişir; örneğin çevresel riskin yüksek olduğu sektörlerde Çevre temasının ağırlığı daha fazla olabilir. Tema puanlarının ağırlıklı birleşimiyle şirketin genel EcoVadis puanı hesaplanır.

Değerlendirme sürecinin sonunda şirketler, sonuçları detaylı bir puan kartı olarak alır. Bu puan kartında sayısal skorların yanı sıra her tema için şirketin güçlü yönleri ve iyileştirme alanları belirtilir, böylece şirket hangi konularda iyi durumda olduğunu, hangi konularda gelişim gerektiğini görebilir. EcoVadis puanları belirli aralıklara veya yüzdelik dilimlere göre madalya seviyelerine karşılık gelir. 2024 yılı madalya eşiklerine göre:

• Platin: 80–100 puan (en yüksek seviye)
• Altın: 72–79 puan
• Gümüş: 64–71 puan
• Bronz: 56–63 puan

Bu puanların altında kalan şirketler madalya alamazlar. Madalyalar, EcoVadis değerlendirmesinde güçlü bir yönetim sistemi kurmuş ve sürdürülebilirlik kriterlerini ele alan yüksek performansa sahip şirketlere verilir.

EcoVadis madalya kriterleri zaman içinde gözden geçirilmekte ve gerektiğinde değiştirilmektedir. 2025 itibariyle madalya kazanımı artık tüm değerlendirilen şirketler arasındaki yüzdelik sıralamaya göre belirlenmekte ve şirketlerin rekabetçi kalabilmek için sürekli iyileşme göstermesi teşvik edilmektedir.

Genel olarak EcoVadis’in puanlama sistematiği, şirketlerin mutlak bir “başarılı/başarısız” değerlendirmesinden ziyade, onları akranlarına göre konumlandıran ve gelişimi teşvik eden bir yapıdadır.

ERM “Rate the Raters 2025” raporunda EcoVadis’in pozisyonu nedir?

Kurumsal sürdürülebilirlik derecelendirmelerine ilişkin en son ERM Sustainability Institute “Rate the Raters 2025” raporu, EcoVadis’in piyasa algısında öne çıkan bir konuma ulaştığını göstermektedir. Bu rapor kapsamında 39 ülkeden 386 sürdürülebilirlik profesyonelinin katıldığı bir ankette, katılımcılara farklı ESG derecelendirme kuruluşlarının kalite ve fayda düzeyleri sorulmuştur. Sonuçlara göre EcoVadis, derecelendirme kalitesi açısından dünyanın en yüksek puanlı üçüncü ESG derecelendirme kuruluşu olarak seçilmiştir (2023’te beşinci sıradaydı). Kullanışlılık/Fayda kategorisinde ise EcoVadis tüm rakiplerini geride bırakarak birinci sırada yer almıştır.

Raporda birinciliğin, şirketlerin tedarik zinciri sürdürülebilirliği verilerine artan ilgisini yansıttığı ve EcoVadis’in bu alandaki popülaritesinin hızla yükseldiği belirtilmektedir. “Rate the Raters 2025” bulguları genel olarak, EcoVadis’in şirketler nezdinde pratik fayda sağlama konusunda sektör lideri olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır.

Raporu detaylı incelemek için tıklayınız:

https://www.erm.com/globalassets/insights/rate_the_raters_rtr_2025.pdf

Genel Değerlendirme

EcoVadis, kapsamlı kriter seti, uluslararası standartlarla uyumu ve tedarik zinciri odaklı yaklaşımıyla sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde güçlü bir pozisyon edinmiştir. Özellikle çok uluslu şirketler için şeffaflık, karşılaştırılabilirlik ve risk yönetimi gibi önemli avantajlar sunar. Şirketlere gelişim odaklı geri bildirim sağlayarak sürdürülebilirlik yolculuklarında rehberlik eder.

Ancak sistemin bazı yapısal zorlukları da vardır. Değerlendirme sürecinin zaman ve kaynak gerektirmesi, küçük işletmeler için erişim zorlukları yaratabilir. Ayrıca puanlama sisteminin tam şeffaf olmaması, belgeye dayalı yaklaşımın yüzeysel uygulamaları teşvik etme riski ve puan odaklı kültürün gelişmesi gibi eleştiriler, EcoVadis’in etkisinin daha sağlam temellere oturması için çözüm bekleyen konular olarak öne çıkar.

Doküman olarak indirmek için tıklayınız